Kryptowaluty

Część działu: Inwestowanie

Kryptowaluty to cyfrowe waluty istniejące tylko w internecie, bez banku centralnego, który by nimi zarządzał. Najbardziej znaną jest bitcoin. Zamiast banku pilnuje ich sieć komputerów, a wszystkie transakcje zapisywane są we wspólnym rejestrze. Ich cena bywa bardzo zmienna.

Co to są kryptowaluty

Zwykłą walutą, na przykład złotówką, zarządza bank centralny. Kryptowaluty działają inaczej: nie stoi za nimi żadna instytucja, a ich wartość zależy wyłącznie od tego, ile ludzie są gotowi za nie zapłacić. Nie są prawnym środkiem płatniczym w Polsce, choć część firm przyjmuje je dobrowolnie.

Jak działają

Podstawą kryptowalut jest blockchain, czyli wspólny rejestr wszystkich transakcji.

Najłatwiej wyobrazić go sobie jako jawny zeszyt, który prowadzi jednocześnie wiele tysięcy komputerów na całym świecie.

Gdy ktoś wysyła kryptowalutę, sieć dopisuje tę operację do zeszytu. Późniejsza zmiana takiego zapisu jest praktycznie niemożliwa. Dzięki temu system działa bez żadnego właściciela.

Ryzyko i brak ochrony

Kryptowaluty należą do najbardziej ryzykownych aktywów. Ich cena potrafi wzrosnąć lub spaść o wiele procent w krótkim czasie.

Wysokie ryzyko

Wartość kryptowaluty potrafi w kilka miesięcy spaść o połowę lub więcej. Nie chroni jej gwarancja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, która obejmuje pieniądze na lokatach i kontach. W razie oszustwa, włamania lub utraty hasła dostępu odzyskanie środków bywa niemożliwe.

Dlatego kryptowaluty to coś zupełnie innego niż spokojne odkładanie na emeryturę. Wiąże się z nimi bardzo wysokie ryzyko inwestycyjne. To, jakie miejsce różne aktywa powinny zajmować w portfelu, opisuje hasło Inwestowanie.

Podatki i przepisy

Rynek kryptowalut jest coraz mocniej regulowany, między innymi przez wspólne przepisy unijne.¹

Zysk ze sprzedaży opodatkowany jest stawką 19 procent. Trzeba go rozliczyć samodzielnie, w rocznym zeznaniu. Robi się to osobno od zysków z akcji, które obejmuje podatek od zysków kapitałowych.

Podatek liczy się od różnicy między ceną sprzedaży a ceną zakupu.

Słownik pojęć

Blockchain: wspólny rejestr transakcji prowadzony przez wiele komputerów.
Bitcoin: pierwsza i najbardziej znana kryptowaluta.
Zmienność: skala wahań ceny; w kryptowalutach bardzo wysoka.

Kryptowaluty obejmują wspólne przepisy unijne dotyczące rynku kryptoaktywów; szczegółowy stan prawny podlega zmianom i wymaga weryfikacji na bieżącą datę. ↩

Najczęstsze pytania

Czy kryptowaluty są bezpieczne?

Wiążą się z bardzo wysokim ryzykiem. Cena potrafi gwałtownie spadać, a środków nie chroni gwarancja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego jak przy lokatach. W razie oszustwa lub utraty dostępu odzyskanie pieniędzy bywa niemożliwe.

Czy warto trzymać w kryptowalutach oszczędności emerytalne?

Kryptowaluty ze względu na skrajną zmienność są czymś zupełnie innym niż bezpieczne oszczędzanie na emeryturę. Pieniędzy potrzebnych na przyszłość nie łączy się zwykle z aktywem, które może stracić większość wartości.

Jak rozlicza się podatek od kryptowalut?

Zysk ze sprzedaży kryptowalut opodatkowany jest stawką 19% i rozlicza się go samodzielnie w rocznym zeznaniu podatkowym. Podatek płaci się od zysku, czyli różnicy między kwotą sprzedaży a kosztem zakupu.

Bibliografia

Ogólnodostępne materiały edukacyjne dotyczące kryptowalut
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowanie walut wirtualnych