Finansopedia
/
← Powrót
PRYWATNA EMERYTURA  /  SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE

OFE

Otwarte Fundusze Emerytalne: jak powstały w 1999 roku, co odebrały im zmiany z 2011 i 2014 roku, czym jest suwak bezpieczeństwa i co dziś dzieje się ze środkami.

ARTYKUŁ ZWERYFIKOWANY2 MIN CZYTANIAAKTUALIZACJA: 17 LIP 2026
Część działu: System emerytalny w Polsce

OFE, czyli Otwarte Fundusze Emerytalne, to prywatne fundusze, które od 1999 roku inwestowały część obowiązkowej składki emerytalnej. Były drugim filarem systemu emerytalnego i miały uzupełnić emeryturę z ZUS. Kolejne zmiany przepisów mocno ograniczyły ich rolę.

Jak powstały

Reforma z 1999 roku wprowadziła nową zasadę. Część składki nie miała zostawać w ZUS, tylko trafiać na giełdę.

Te pieniądze miały pracować w funduszach i zarabiać, a nie iść od razu do dzisiejszych emerytów. Dla młodszych roczników przynależność do OFE była wtedy obowiązkowa.

Zamysł był prosty. Emerytura miała mniej zależeć od tego, ilu ludzi pracuje, a bardziej od tego, ile zarobią inwestycje.

Zmiany z 2011 i 2014 roku

Pierwsze cięcie przyszło w 2011 roku. Mocno zmniejszono wtedy składkę idącą do OFE i większość zawrócono do ZUS.

Drugie, głębsze cięcie nastąpiło w 2014 roku. Z OFE przeniesiono do ZUS obligacje skarbowe, które stanowiły ponad połowę ich majątku. Zapisano je na subkoncie.

Od tego momentu przynależność do OFE przestała być obowiązkowa.1

Suwak bezpieczeństwa

Razem ze zmianami z 2014 roku wprowadzono tak zwany suwak bezpieczeństwa.

Działa on tak: przez dziesięć lat przed emeryturą pieniądze z OFE są po kawałku przenoszone do ZUS.

Chodzi o ochronę przed jednym scenariuszem. Gdyby giełda załamała się na rok przed emeryturą, świadczenie byłoby dużo niższe.

Skutek uboczny jest taki, że im bliżej emerytury, tym mniej zostaje w drugim filarze.

Dziedziczenie

Jedna rzecz odróżnia OFE od zwykłego konta w ZUS: dziedziczenie.

Pieniądze z OFE i z subkonta przechodzą na wskazane osoby albo wchodzą do spadku. Zapisy na zwykłym koncie w ZUS po śmierci nie są dziedziczone przez nikogo.

Co dziś

Drugi filar nie jest już tym, co zaplanowano w 1999 roku. Trafia do niego niewielka część składki.

Kolejne rządy zapowiadały przekształcenie OFE w prywatne konta emerytalne. Te zapowiedzi wielokrotnie odkładano.2

Rolę prawdziwego uzupełnienia emerytury przejął trzeci filar. O tym, ile pieniędzy będzie brakować, mówi hasło Prywatna emerytura.

Słownik pojęć

Przypisy

  1. Zakres przeniesienia aktywów z OFE do ZUS w 2014 roku oraz zasady dobrowolności wynikają z nowelizacji przepisów o funduszach emerytalnych. ↩

  2. Zapowiadane przekształcenie OFE podlega zmianom i wymaga weryfikacji na bieżącą datę. ↩

10

Najczęstsze pytania

Czy pieniądze z OFE są dziedziczone?
Tak. Środki zgromadzone w OFE oraz na subkoncie w ZUS podlegają dziedziczeniu. Różni je to od zapisów na zwykłym koncie w ZUS, które po śmierci nie przechodzą na bliskich.
Co to jest suwak bezpieczeństwa?
To mechanizm stopniowego przenoszenia środków z OFE do ZUS przez dziesięć lat poprzedzających wiek emerytalny. Ma chronić przed sytuacją, w której załamanie na giełdzie tuż przed emeryturą obniżyłoby świadczenie.
Czy warto jeszcze być w OFE?
To pytanie o indywidualną sytuację, a nie o jednoznaczną odpowiedź. Znaczenie mają wiek, dziedziczenie środków oraz zapowiadane zmiany przepisów. Sama składka trafiająca dziś do OFE jest niewielka.

Bibliografia

  • Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
  • Materiały edukacyjne dotyczące historii drugiego filaru
OFEDRUGI FILARSUWAK BEZPIECZEŃSTWAHISTORIA