Oprocentowanie stałe vs zmienne

Oprocentowanie stałe albo zmienne to dwa sposoby liczenia odsetek od kredytu. Różnią się jedną rzeczą: czy rata reaguje na to, co dzieje się na rynku.

Za tym wyborem stoi jedno pytanie. Kto ponosi ryzyko wzrostu stóp: kredytobiorca czy bank.

Oprocentowanie zmienne

Składa się z dwóch części: wskaźnika oraz marży banku.

Marża jest stała przez cały kredyt. Wskaźnik bank przelicza co jakiś czas, więc rata idzie w górę i w dół razem z rynkiem.

Całe ryzyko wzrostu stóp spoczywa tu na kredytobiorcy. Dlatego przy liczeniu zdolności kredytowej bank dodaje bufor, czyli sprawdza, czy klient udźwignąłby wyższą ratę.

Oprocentowanie okresowo stałe

Tu stopa jest zamrożona na określony czas. W Polsce najczęściej na pięć lat.

Przez te lata rata nie drgnie, choćby stopy na rynku skakały. Ryzyko bierze na siebie bank.

Po upływie tego okresu bank proponuje nową stałą stopę albo kredyt przechodzi na oprocentowanie zmienne.

Banki mają obowiązek oferować ten wariant. Wynika to z wymogów nadzoru.¹

Rozkład ryzyka

Scenariusze stóp

Przy wzroście stóp rynkowych rata kredytu zmiennego rośnie, natomiast rata kredytu okresowo stałego pozostaje bez zmian do końca okresu, co działa jak zabezpieczenie przed podwyżką. Przy spadku stóp zależność się odwraca: rata kredytu zmiennego maleje, a kredytobiorca ze stopą stałą nie korzysta z obniżki aż do końca okresu. Stała stopa pełni więc funkcję zbliżoną do ubezpieczenia, którego ceną jest rezygnacja z korzyści przy spadku stóp. Łączny koszt każdego wariantu najlepiej porównywać przez RRSO, a nie przez samą wysokość pierwszej raty.

Słownik pojęć

• Wskaźnik referencyjny: zmienna podstawa oprocentowania odzwierciedlająca stopy rynkowe.
• Marża: stały składnik oprocentowania ustalany przez bank przy zawarciu umowy.
• Bufor stopy procentowej: ostrożnościowa nadwyżka stopy przyjmowana przy ocenie zdolności.