W tej pracy wygląda to inaczej
Ta sama miesięczna kwota, różnica dziesięciu lat wpłat.
Wcześniejszy start kończy z wyraźnie większym kapitałem. Pracował za niego czas, nie wyższa wpłata.
Na co uważać
- Wysoki dochód usypia: łatwo odłożyć inwestowanie na „gdy będzie spokojniej", a spokojniej w tym zawodzie nie bywa.
- Bez regularności nawet duża nadwyżka rozchodzi się na bieżąco i nie ma z czego składać procentu.
- Przerwy w odkładaniu przy zmianach szpitali i kontraktów podcinają najcenniejsze, pierwsze, lata pracy kapitału.
Co działa na plus
- Każdy rok wcześniej działa mocniej niż każda dodatkowa złotówka wpłaty, a lat nie da się dokupić później.
- Wysoka nadwyżka z kontraktu pozwala odkładać kwoty, które przy długim horyzoncie dają duży kapitał bez ryzykownych ruchów.
- Automatyczna, stała wpłata zdejmuje decyzję z głowy zajętej dyżurami. Kapitał rośnie bez codziennej uwagi.
Co zrobić
- Ustawić stałą, automatyczną wpłatę zamiast decyzji co miesiąc.
- Zacząć od kwoty, którą da się utrzymać latami, a nie od maksymalnej.
- Nie przerywać wpłat przy zmianie szpitala czy kontraktu.
- Liczyć horyzont w dekadach. To on, nie wysokość wpłaty, robi różnicę.
W tej pracy wygląda to inaczej
Ta sama wpłata, ta sama stopa, różnica tylko w momencie startu.
Wcześniejszy start kończy z wyraźnie większym kapitałem. Pracował za niego czas.
Na co uważać
- Po dobrym roku łatwo wydać nadwyżkę na maszynę, którą i tak trzeba będzie kupić kiedyś. Odłożenie startu o dekadę zabiera najcenniejsze lata.
- Słaby sezon kusi, żeby sięgnąć po odłożone pieniądze. Wyjęcie kapitału zeruje lata, przez które pracował.
- Pieniądze trzymane w gotówce w domu nie pracują wcale. Inflacja odbiera im wartość rok po roku, po cichu.
Co działa na plus
- Praca w gospodarstwie kończy się później niż etatowa. To dodatkowe lata, w których kapitał dalej pracuje.
- Wpłata raz w roku, po sprzedaży, działa tak samo jak dwanaście małych. Rytm gospodarstwa nie przeszkadza temu mechanizmowi.
- Gospodarstwa przechodzą z pokolenia na pokolenie. Kapitał założony na kilkadziesiąt lat mieści się w tym samym sposobie myślenia.
Co zrobić
- Ustalić stałą kwotę roczną odkładaną zaraz po głównej sprzedaży.
- Liczyć horyzont w dekadach. To on, a nie wysokość wpłaty, robi różnicę.
- Nie ruszać odłożonego kapitału na bieżące potrzeby gospodarstwa.
- Trzymać zapas na zły rok osobno, żeby nie sięgać po pieniądze długoterminowe.
Jak działa
Ktoś wpłaca 1 000 zł na 6 procent rocznie. Po roku ma 1 060 zł.
W drugim roku te 6 procent liczy się już od 1 060 zł. Odsetki wynoszą 63,60 zł zamiast 60 zł. Te 3,60 zł różnicy to odsetki od odsetek. Przez pierwsze lata to naprawdę drobiazg.
Potem mechanizm się rozpędza. Przy 6 procentach kapitał podwaja się po 12 latach. Po 24 latach jest cztery razy większy. Po 36 latach osiem razy.
To nie jest wzrost po równo, tylko lawina. Dlatego wykresy długiego oszczędzania na końcu zaginają się ostro do góry.
To 10% Twojego dochodu. W tym haśle liczy się, przez ile lat będziesz odkładać tę kwotę, a nie jak bardzo ją napniesz.
Co robi z 300 zł miesięcznie
Szare słupki to pieniądze wpłacone z własnej kieszeni. Niebieskie pokazują stan konta. Cała różnica między nimi to praca procentu składanego.
Czas kontra kwota
Kto odkłada 300 zł od 25. roku życia, będzie na emeryturze miał więcej niż ktoś, kto odkłada 600 zł od 40. roku życia. I to mimo że ta druga osoba wyjmuje z kieszeni dwa razy więcej.
Powód jest jeden. Najwięcej pracy wykonują ostatnie dekady, ale tylko wtedy, gdy pierwsza wpłata padła odpowiednio wcześnie.
Wnioski są dwa. Zaczynać od kwoty, której braku nie czuć w budżecie. I nie przerywać, bo każda wypłata w połowie drogi kasuje właśnie te najcenniejsze, końcowe lata.
Reguła 72: liczenie w pamięci
Do sprawdzenia, kiedy kapitał się podwoi, nie trzeba kalkulatora. Wystarczy podzielić 72 przez roczny zysk w procentach. Wynik to mniej więcej liczba lat do podwojenia.
| Zagadnienie | Podwojenie | Co tak zarabia |
|---|---|---|
| Przy 4% rocznie | 18 lat | Tempo lokat i bezpiecznych obligacji |
| Przy 6% rocznie | 12 lat | Tempo mieszanego portfela |
| Przy 9% rocznie | 8 lat | Tempo długoterminowego rynku akcji |
Procent składany działa wszędzie tam, gdzie zysk zostaje i pracuje dalej: w obligacjach EDO, w PPK, na IKE i IKZE oraz w funduszach.
Nie zadziała na lokacie, z której co miesiąc wybiera się odsetki i wydaje. Najprościej uruchomić go regularnym inwestowaniem małych kwot.
Najczęstsze pytania
Gdzie w praktyce działa procent składany?
Co to jest reguła 72?
Czy procent składany działa też przeciwko mnie?
Bibliografia
- OECD (Financial Education and Saving for Retirement)
- obligacjeskarbowe.pl (mechanizm kapitalizacji obligacji EDO)