Fundusze inwestycyjne

Część działu: Inwestowanie

Fundusz inwestycyjny to wspólny worek na pieniądze. Wiele osób wkłada do niego swoje wpłaty, a zarządzający inwestuje całość według z góry ustalonych zasad.

Pilnuje tego towarzystwo funduszy inwestycyjnych. To, ile kto ma w tym worku, pokazuje liczba jego jednostek uczestnictwa.

Rodzaje funduszy

Fundusze dzieli się na dwa sposoby.

Pierwszy dotyczy tego, jak łatwo wejść i wyjść. Fundusz otwarty sprzedaje i odkupuje jednostki na bieżąco, więc pieniądze można wycofać w każdej chwili. Fundusz zamknięty ma ograniczoną liczbę udziałów i wyjście bywa trudniejsze.

Drugi dotyczy tego, w co fundusz inwestuje. Akcyjne kupują głównie Akcje. Dłużne kupują Obligacje. Mieszane łączą jedno i drugie. Od tego wprost zależy ryzyko.

Wycena jednostki

Wartość jednej jednostki liczy się prosto. Bierze się cały majątek funduszu i dzieli przez liczbę jednostek.

Majątek wycenia się regularnie, więc cena jednostki chodzi w górę i w dół razem z zawartością funduszu.

Kupujący nie wybiera pojedynczych akcji. Kupuje kawałek całego portfela. Dzięki temu dywersyfikację ma już przy wpłacie stu złotych.

Opłaty i ich wpływ

Główny koszt to opłata za zarządzanie, pobierana co roku od wartości majątku. Czasem dochodzi jeszcze opłata przy zakupie.

Ta opłata schodzi co roku, więc rok po roku zmniejsza kapitał, na którym pracuje procent składany. Po dwudziestu latach różnicę widać gołym okiem.

Roczna opłata	Wartość po 20 latach z 10 000 zł
0,2%	ok. 25 600 zł
1,0%	ok. 22 000 zł
2,0%	ok. 18 100 zł

Tabela zakłada stały zysk 5 procent rocznie przed opłatami. Wszystkie trzy przypadki różni wyłącznie wysokość opłaty.¹

Zarządzanie aktywne a pasywne

Fundusz aktywny próbuje pobić rynek. Zarządzający wybiera spółki i podejmuje decyzje. Za tę pracę pobiera wyższe opłaty.

Fundusz pasywny niczego nie próbuje pobić. Po prostu kopiuje indeks, więc kosztuje znacznie mniej. Najbardziej znaną odmianą jest fundusz ETF notowany na giełdzie.

Koszty i ryzyko każdego funduszu są opisane w jego dokumencie informacyjnym. To pierwsza rzecz do sprawdzenia przed wpłatą.

Słownik pojęć

Jednostka uczestnictwa: udział w aktywach funduszu otwartego przypadający uczestnikowi.
Wartość aktywów netto: wartość portfela funduszu pomniejszona o zobowiązania.
Opłata za zarządzanie: roczny koszt pobierany od aktywów przez towarzystwo funduszy.

Wartości mają charakter ilustracyjny; przyjęto stały zwrot brutto 5% rocznie i naliczanie opłaty od aktywów. ↩

Najczęstsze pytania

Czym różni się fundusz otwarty od zamkniętego?

Fundusz otwarty na bieżąco zbywa i odkupuje jednostki uczestnictwa, więc łatwo do niego wejść i z niego wyjść. Fundusz zamknięty emituje ograniczoną liczbę certyfikatów, a wyjście z inwestycji jest trudniejsze i rzadsze.

Co oznacza zarządzanie aktywne i pasywne?

Fundusz aktywny stara się pobić rynek dzięki decyzjom zarządzającego, co wiąże się z wyższymi opłatami. Fundusz pasywny odwzorowuje indeks i pobiera niższe opłaty, rezygnując z prób pokonania rynku.

Gdzie sprawdzić koszty i ryzyko funduszu?

Podstawowe informacje o kosztach, ryzyku i polityce inwestycyjnej zawiera dokument informacyjny funduszu. Ryzyko przedstawia się tam na ujednoliconej skali, a koszty jako roczne opłaty obciążające aktywa.

Bibliografia

Ogólnodostępne materiały edukacyjne dotyczące funduszy inwestycyjnych
Dokumenty informacyjne funduszy inwestycyjnych